Carbon Footprint คืออะไร? ทำไมธุรกิจขนส่งไม่ควรมองข้าม

Carbon Footprint for transport businesses with EyeFleet fleet dashboard

ปัจจุบัน Carbon Footprint ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ธุรกิจขนส่งมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างการใช้เชื้อเพลิง การเดินรถ และการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของรถทั้งฟลีทได้ชัดเจนขึ้น ระบบ GPS EyeFleet จึงมีฟีเจอร์สำหรับแสดงข้อมูลการปล่อย CO₂ จากการใช้เชื้อเพลิง ช่วยให้ผู้ประกอบการดูภาพรวม ติดตามการเปลี่ยนแปลง เปรียบเทียบรถแต่ละคัน และนำข้อมูลไปใช้วางแผนบริหารจัดการฟลีทได้สะดวกยิ่งขึ้น

Carbon Footprint คืออะไร?

Carbon Footprint หรือ คาร์บอนฟุตพริ้นท์ คือปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งทางตรงและทางอ้อม โดยสามารถประเมินได้ในหลายระดับ ไม่ว่าจะเป็นบุคคล ผลิตภัณฑ์ บริการ กิจกรรม หรือองค์กร

ก๊าซเรือนกระจกไม่ได้มีเพียงก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงก๊าซชนิดอื่นที่ส่งผลต่อภาวะโลกร้อน เช่น มีเทนและไนตรัสออกไซด์ จึงมักแสดงผลรวมในหน่วย คาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า หรือ CO₂e เพื่อให้สามารถเปรียบเทียบผลกระทบของก๊าซแต่ละชนิดในหน่วยเดียวกันได้

Carbon Footprint สามารถเกิดขึ้นจากกิจกรรมใกล้ตัวและกระบวนการต่าง ๆ เช่น

  • การใช้ไฟฟ้าและพลังงานภายในบ้านหรืออาคาร
  • การเดินทางด้วยรถยนต์ เครื่องบิน หรือขนส่งสาธารณะ
  • การผลิตและขนส่งสินค้า
  • การบริโภคอาหารและการใช้ทรัพยากร
  • การใช้เชื้อเพลิงในรถ เครื่องจักร และโรงงาน
  • การจัดเก็บ ขนย้าย และกระจายสินค้า
  • การจัดการขยะและของเสีย

ตัวอย่างเช่น การใช้รถยนต์ก่อให้เกิดการปล่อยจากการเผาไหม้เชื้อเพลิง ขณะที่สินค้าหนึ่งชิ้นอาจมี Carbon Footprint ตั้งแต่การจัดหาวัตถุดิบ กระบวนการผลิต การขนส่ง การใช้งาน ไปจนถึงการกำจัดเมื่อหมดอายุ

ดังนั้น Carbon Footprint จึงเป็นข้อมูลที่ช่วยให้มองเห็นว่า กิจกรรมหรือกระบวนการใดมีส่วนทำให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากน้อยเพียงใด และใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการวางแผนลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้อย่างเหมาะสม

การปล่อยก๊าซเรือนกระจก Scope 1, 2 และ 3 ต่างกันอย่างไร?

เมื่อองค์กรต้องการประเมิน Carbon Footprint จะต้องกำหนดขอบเขตของแหล่งการปล่อยก๊าซเรือนกระจกให้ชัดเจน โดยทั่วไปจะแบ่งออกเป็น 3 ขอบเขตหลัก ได้แก่ Scope 1, Scope 2 และ Scope 3

Scope 1: การปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยตรง
คือการปล่อยจากแหล่งที่องค์กรเป็นเจ้าของหรือสามารถควบคุมได้โดยตรง เช่น

  • การใช้เชื้อเพลิงของรถบริษัท
  • การใช้เชื้อเพลิงในเครื่องจักรหรือโรงงาน
  • การเผาไหม้เชื้อเพลิงในกระบวนการผลิต
  • การรั่วไหลของสารทำความเย็น

สำหรับธุรกิจขนส่งที่เป็นเจ้าของหรือควบคุมรถเอง การปล่อยจากการใช้เชื้อเพลิงของรถโดยทั่วไปจะอยู่ใน Scope 1

Scope 2: การปล่อยทางอ้อมจากพลังงานที่ซื้อมาใช้
คือการปล่อยที่เกิดจากการผลิตพลังงานซึ่งองค์กรซื้อมาใช้งาน แม้การปล่อยจะไม่ได้เกิดขึ้นโดยตรงภายในพื้นที่ขององค์กร เช่น

  • การใช้ไฟฟ้าในสำนักงาน
  • การใช้ไฟฟ้าในคลังสินค้า
  • การใช้พลังงานในศูนย์กระจายสินค้า
  • การใช้ไฟฟ้าสำหรับระบบทำความเย็นและอุปกรณ์ต่าง ๆ

แม้องค์กรจะไม่ได้เป็นผู้ผลิตไฟฟ้าเอง แต่การใช้พลังงานเหล่านี้ยังถือว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

Scope 3: การปล่อยทางอ้อมอื่น ๆ ในห่วงโซ่คุณค่า
คือการปล่อยที่เกิดจากกิจกรรมซึ่งองค์กรไม่ได้เป็นเจ้าของหรือควบคุมโดยตรง แต่มีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินงาน เช่น

  • การจ้างบริษัทภายนอกขนส่งสินค้า
  • การจัดซื้อวัตถุดิบ สินค้า และบริการ
  • การเดินทางเพื่อธุรกิจของพนักงาน
  • การเดินทางไป–กลับของพนักงาน
  • การจัดการของเสียโดยผู้ให้บริการภายนอก
  • การขนส่งสินค้าไปยังลูกค้า

ดังนั้น กิจกรรมขนส่งอาจอยู่ได้ทั้ง Scope 1 และ Scope 3 ขึ้นอยู่กับว่าองค์กรใช้รถของตนเอง หรือว่าจ้างผู้ให้บริการขนส่งจากภายนอก

Greenhouse gas emissions explained across Scope 1, Scope 2 and Scope 3

Carbon Footprint เกี่ยวข้องกับธุรกิจขนส่งอย่างไร?

ธุรกิจขนส่งมีกิจกรรมหลายส่วนที่ก่อให้เกิดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ตั้งแต่การใช้เชื้อเพลิงของรถ การใช้ไฟฟ้าในคลังสินค้าหรือศูนย์กระจายสินค้า ไปจนถึงการขนย้ายและจัดเก็บสินค้าตลอดกระบวนการโลจิสติกส์

สำหรับธุรกิจที่มีรถในฟลีท หนึ่งในแหล่งการปล่อยสำคัญคือการเผาไหม้เชื้อเพลิงระหว่างการเดินรถ โดยรถแต่ละคันอาจมีปริมาณการปล่อย CO₂ แตกต่างกันตามหลายปัจจัย เช่น

  • ประเภทและปริมาณเชื้อเพลิงที่ใช้
  • ระยะทางและจำนวนเที่ยววิ่ง
  • เส้นทางการขนส่ง
  • น้ำหนักบรรทุก
  • ระยะเวลาจอดติดเครื่อง
  • ความเร็วและพฤติกรรมการขับขี่
  • สภาพและประสิทธิภาพของรถ

ตัวอย่างเช่น รถที่วิ่งอ้อมเส้นทาง จอดติดเครื่องเป็นเวลานาน หรือวางแผนเที่ยวรถไม่เหมาะสม อาจใช้เชื้อเพลิงมากกว่าที่ควร ส่งผลให้ทั้งต้นทุนการเดินรถและปริมาณการปล่อย CO₂ เพิ่มขึ้นตามไปด้วย

อย่างไรก็ตาม รถที่มีค่าการปล่อยสูงไม่ได้หมายความว่ารถคันนั้นมีประสิทธิภาพต่ำเสมอไป เพราะรถแต่ละคันอาจมีระยะทาง จำนวนเที่ยว น้ำหนักบรรทุก และลักษณะงานแตกต่างกัน ผู้ประกอบการจึงควรพิจารณาข้อมูลหลายด้านร่วมกันก่อนสรุปผล

การติดตาม Carbon Footprint ของรถในฟลีทจึงช่วยให้ธุรกิจมองเห็นความสัมพันธ์ระหว่างการใช้เชื้อเพลิง การเดินรถ และปริมาณการปล่อย CO₂ ได้ชัดเจนขึ้น พร้อมใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นสำหรับวางแผนปรับปรุงการบริหารจัดการฟลีทในขั้นต่อไป

ทำไมธุรกิจขนส่งควรติดตาม Carbon Footprint?

การปล่อยคาร์บอนจากรถขนส่งมีความสัมพันธ์กับการใช้เชื้อเพลิงและรูปแบบการเดินรถ การติดตามข้อมูลส่วนนี้จึงไม่ได้มีประโยชน์เฉพาะด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังช่วยให้ผู้ประกอบการมองเห็นภาพรวมและวางแผนบริหารฟลีทได้ตรงจุดมากขึ้น

  • มองเห็นภาพรวมของรถทั้งฟลีท
    ผู้ประกอบการสามารถตรวจสอบได้ว่า ในแต่ละช่วงเวลารถทั้งฟลีทมีการเดินทาง ใช้เชื้อเพลิง และปล่อย CO₂ มากน้อยเพียงใด ทำให้ข้อมูลที่เคยมองเห็นได้ยากกลายเป็นตัวเลขที่สามารถติดตามและเปรียบเทียบได้
  • เปรียบเทียบรถแต่ละคันได้ง่ายขึ้น
    เมื่อมีข้อมูลแยกตามรถ ผู้ประกอบการจะมองเห็นความแตกต่างระหว่างรถแต่ละคัน และเลือกตรวจสอบคันที่มีค่าการปล่อยสูงร่วมกับข้อมูลระยะทาง จำนวนเที่ยว และลักษณะงานได้
  • ค้นหาจุดที่อาจทำให้สิ้นเปลืองเชื้อเพลิง
    หากค่าการปล่อยเพิ่มสูงขึ้น ผู้ประกอบการสามารถนำข้อมูลไปตรวจสอบร่วมกับเส้นทาง เวลาจอดติดเครื่อง ความเร็ว หรือพฤติกรรมการขับขี่ เพื่อค้นหาปัจจัยที่อาจทำให้รถใช้เชื้อเพลิงมากกว่าที่ควร
  • ติดตามผลก่อนและหลังการปรับปรุง
    หลังจากปรับเส้นทาง ลดเวลาจอดติดเครื่อง หรือเปลี่ยนแผนการจัดเที่ยวรถ ธุรกิจสามารถเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างช่วงเวลา เพื่อดูแนวโน้มการใช้เชื้อเพลิงและการปล่อย CO₂ ได้ชัดเจนขึ้น
  • สนับสนุนการดำเนินธุรกิจด้าน Green Logistics
    ข้อมูลการปล่อยคาร์บอนสามารถใช้ประกอบการสื่อสารแนวทางด้านสิ่งแวดล้อมขององค์กร สนับสนุนการจัดทำรายงานด้านความยั่งยืนและการเปิดเผยข้อมูล ESG รวมถึงใช้ประกอบการนำเสนอบริการแก่ลูกค้าหรือคู่ค้าที่ให้ความสำคัญกับ Green Logistics

ในอนาคต ลูกค้าอาจไม่ได้พิจารณาเพียงว่า
“ค่าขนส่งเท่าไหร่?”
แต่อาจให้ความสำคัญด้วยว่า
“การขนส่งครั้งนี้มีการปล่อยคาร์บอนมากน้อยเพียงใด?”

แล้วธุรกิจของคุณ พร้อมสำหรับเรื่องนี้แล้วหรือยัง?

EyeFleet Carbon Footprint ช่วยติดตามและแสดงข้อมูลอะไรบ้าง?

EyeFleet Carbon Footprint เป็นฟีเจอร์ภายในระบบ GPS EyeFleet ที่ช่วยรวบรวมและแสดงข้อมูลการปล่อย CO₂ จากการใช้เชื้อเพลิงของรถในฟลีท ให้อยู่ในรูปแบบ Dashboard ที่เข้าใจและเปรียบเทียบได้ง่าย

ระบบใช้ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับประเภทเชื้อเพลิง ปริมาณเชื้อเพลิง และระยะทางการเดินรถ เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการเห็นภาพรวมการปล่อยคาร์บอนของรถทั้งฟลีท รวมถึงค่าการปล่อยต่อกิโลเมตร โดยไม่จำเป็นต้องรวบรวมข้อมูลของรถแต่ละคันมาจัดทำรายงานใหม่ด้วยตนเองทุกครั้ง

ผู้ใช้งานสามารถเลือกดูข้อมูลตามช่วงเวลาและประเภทเชื้อเพลิงที่ต้องการได้ โดยหน้า Dashboard จะแสดงข้อมูลสำคัญ ได้แก่

  • ปริมาณการปล่อย CO₂ รวม
    แสดงภาพรวมปริมาณ CO₂ ของรถทั้งฟลีทภายในช่วงเวลาที่ผู้ใช้งานเลือก
  • ค่าการปล่อย CO₂ ต่อกิโลเมตร
    ช่วยให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างปริมาณการปล่อยกับระยะทาง และใช้ประกอบการเปรียบเทียบรถที่มีระยะทางแตกต่างกัน
  • ปริมาณเชื้อเพลิงและระยะทางรวม
    ช่วยให้ผู้ประกอบการเห็นภาพรวมการใช้เชื้อเพลิงและการเดินทางของรถทั้งฟลีทภายในช่วงเวลาที่กำหนด
  • กราฟแสดงการเปลี่ยนแปลง
    กราฟช่วยให้ผู้ใช้งานติดตามการเปลี่ยนแปลงของปริมาณ CO₂ ในแต่ละช่วงเวลา และสังเกตช่วงที่ค่าการปล่อยเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้ง่ายขึ้น
  • การเปรียบเทียบรถแต่ละคัน
    ระบบสามารถแสดง 5 อันดับรถที่มีค่าการปล่อย CO₂ สูงสุดและต่ำสุด ช่วยให้ผู้ประกอบการเห็นความแตกต่างระหว่างรถแต่ละคัน และเลือกตรวจสอบข้อมูลเพิ่มเติมได้รวดเร็วขึ้น

อย่างไรก็ตาม การจัดอันดับควรใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการตรวจสอบ ไม่ควรสรุปทันทีว่ารถที่มีค่าการปล่อยสูงไม่มีประสิทธิภาพ เพราะควรพิจารณาร่วมกับระยะทาง จำนวนเที่ยว ประเภทงาน น้ำหนักบรรทุก และลักษณะการใช้งานของรถแต่ละคันด้วย

ข้อมูลที่แสดงเป็นค่าการปล่อย CO₂ ที่ประเมินจากข้อมูลเชื้อเพลิงและการเดินรถในระบบ ไม่ใช่การตรวจวัดก๊าซจากปลายท่อไอเสียโดยตรง ความครบถ้วนของข้อมูลที่บันทึกจึงมีผลต่อข้อมูลบน Dashboard

EyeFleet Carbon Footprint dashboard for fleet CO₂ tracking

Carbon Footprint ต่างจาก Carbon Credit อย่างไร?

Carbon Footprint และ Carbon Credit เป็นคำที่เกี่ยวข้องกับการจัดการก๊าซเรือนกระจก แต่มีความหมายและวัตถุประสงค์แตกต่างกัน

Carbon Footprint คือปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมของบุคคล ผลิตภัณฑ์ บริการ หรือองค์กร ใช้เพื่อทำความเข้าใจว่าแต่ละกิจกรรมก่อให้เกิดการปล่อยมากน้อยเพียงใด และควรเริ่มวางแผนลดจากจุดใด

Carbon Credit คือหน่วยที่เกิดจากการลดหรือกักเก็บก๊าซเรือนกระจก ผ่านโครงการที่มีการวัดผล จัดทำรายงาน ตรวจสอบและรับรองตามมาตรฐานที่กำหนด

การดูข้อมูล CO₂ ผ่านระบบ GPS EyeFleet จึงเป็นจุดเริ่มต้นที่ช่วยให้ผู้ประกอบการเห็นข้อมูลของรถทั้งฟลีท และนำไปใช้วางแผนลดการใช้เชื้อเพลิงหรือการปล่อยคาร์บอนได้

อย่างไรก็ตาม ข้อมูลบน Dashboard ไม่ได้เปลี่ยนเป็น Carbon Credit โดยอัตโนมัติ หากธุรกิจต้องการพัฒนาเป็นโครงการคาร์บอนเครดิต หรือใช้ข้อมูลเพื่อจัดทำรายงานและขอการรับรองอย่างเป็นทางการ จะต้องดำเนินการตามหลักเกณฑ์ การตรวจสอบ และกระบวนการรับรองของมาตรฐานที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

Carbon Footprint and Carbon Credit comparison infographic

สรุป: เริ่มติดตาม Carbon Footprint ของฟลีทด้วย EyeFleet

Carbon Footprint ไม่ได้เป็นเพียงตัวเลขด้านสิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นข้อมูลที่ช่วยให้ธุรกิจเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างการใช้เชื้อเพลิง ระยะทาง และการดำเนินงานของรถในฟลีทได้ชัดเจนขึ้น

ฟีเจอร์ EyeFleet Carbon Footprint ช่วยให้ผู้ประกอบการดูภาพรวมการปล่อย CO₂ ของรถทั้งฟลีท ติดตามการเปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลา และเปรียบเทียบรถแต่ละคันได้จาก Dashboard ภายในระบบ GPS EyeFleet

เพราะการเห็นข้อมูลที่ชัดเจน ช่วยให้ผู้ประกอบการบริหารจัดการฟลีทได้ตรงจุดมากขึ้น พร้อมนำไปใช้วางแผนลดการปล่อยคาร์บอน เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมได้

ระบบ GPS EyeFleet มีโซลูชันรองรับทั้งการติดตามรถ การตรวจสอบเส้นทาง การวิเคราะห์ข้อมูลการเดินรถ และฟีเจอร์แสดงข้อมูลการปล่อย CO₂ ครบจบภายในระบบเดียว

สำหรับลูกค้า EyeFleet ที่ต้องการเปิดใช้งานหรืออัปเกรดฟีเจอร์ Carbon Footprint สามารถติดต่อทีมงานเพื่อตรวจสอบรายละเอียดการใช้งานได้ที่:

This site uses cookies to offer you a better browsing experience. By browsing this website, you agree to our use of cookies.